Przychodnia Specjalistyczna Żywienia klinicznego - Dr n. med. Anna Zmarzły, Wrocław, ul. Grabiszyńska 241

Otyłość dzieci i młodzieży

Współcześnie mamy do czynienia z epidemią występowania nadwagi ,otyłości pokarmowej i zespołu metabolicznego u dzieci i młodzieży , jest to poważny i narastający lawinowo problem zdrowotny, nazywany coraz częściej epidemią naszych czasów.
Statystyki wykazały zespół metaboliczny lub otyłość u 10 % dzieci i nastolatków obu płci i w każdym przedziale wiekowym.
Otyłość - nadmierna ilości tkanki tłuszczowej prowa-dząca do przyrostu masy ciała ponad przyjęte normy, to przewlekła jednostka chorobowa która uszkadza ważne funkcje życiowe prowadząc do szeregu innych chorób skracającą długość i jakość życia naszych pociech. Otyłe dzieci borykają się z niskim poczuciem własnej wartości; negatywną samooceną niedosto-sowa-niem społecznym.

Pamiętajmy, że otyłość i zespół metaboliczny w dzieciństwie predysponuje do występowania chorób serca, cukrzycy, nowotworów w późniejszym życiu.

Bezpośrednią przyczyną tycia jest nadmierna w stosunku do zapotrzebowania podaż energii w pożywieniu czyli nieprawidłowa dieta, obfitująca w tłuste, smażone potrawy i "fast- foody", połączona z siedzącym trybem życia. Zwykle nakłada się to na predyspozycję genetyczną (jest to częste, gdy otyłe są całe rodziny).
Nie zapominajmy także o czynnikach kulturowych, które szczególnie przyczyniają się do wystąpienia otyłości u dzieci i młodzieży.

* zwyczaj spożywania w rodzinie obfitych , tłustych, słodkich posiłków, złe odżywianie w rodzinie,
* łatwo dostępny pokarm o wysokiej gęstości energetycznej, bogaty w tłuszcze zwierzęce i cukry proste
   (batoniki, chipsy, fast foody, cukierki, ciastka),
* niska edukacja odnośnie prawidłowego żywienia oraz wszechobecna reklama promująca żywność tuczącą ,
   olbrzymie porcje,
* jedzenie staje się coraz częściej formą spędzania wolnego czasu co w połączeniu z siedzącym trybem życia
   sprzyja tyciu,
* nagradzanie dzieci słodyczami.

Otyłość bywa także skutkiem jednostek chorobowych, dlatego każde otyłe dziecko powinno być zbadane przez lekarza.
Do chorób tych należą: choroby o podłożu genetycznym (rzadkie), schorzenia centralnego układu nerwowego, choroby psychiczne u dzieci (szczególnie bulimia i jedzenie kompulsywne u dziewcząt), choroby endokrynologiczne.
Zespół metaboliczny to szereg nieprawidłowości zwianych z metabolizmem organizmu, takich jak: otyłość, nadciśnienie tętnicze, wysoki poziom cholesterolu we krwi oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej. Jego przyczyną jest , podobnie jak w otyłości, głównie ( w 90%) niezdrowy stylu życia.

Leczenie otyłości u dzieci obejmuje właściwe odżywianie, odpowiednio dobrany wysiłek fizyczny, wsparcie psychologiczne. Każde otyłe dziecko powinno być przed odchudzaniem zbadane przez lekarza i w trakcie odchudzania przez niego kontrolowane. W skrajnych przypadkach stosuje się leczenie farmakologiczne i operacyjne.
W modyfikacji zachowań żywieniowych u dzieci bardzo ważna jest edukacja. Nauka żywienia trwa długo , wymaga dużej cierpliwości, a na efekt zwykle trzeba poczekać. Najlepiej, jeśli dziecko z otyłością pozostaje pod opieką specjalisty przez okres około 2 lat. Zajęcia ze zdrowego żywienia będą procentować przez całe życie. W okresie wakacyjnym można skorzystać z obozów odchudzających.

Co może zrobić rodzic?
Wprowadzenie odchudzającej diety, która na początku nigdy nie jest akceptowana przez dziecko jest trudne. Warto uzgodnić menu z dzieckiem, ze starszymi dziećmi można wspólnie liczyć kalorie. Proponuję skorzystać z zaleceń Piramidy Żywienia. Jadłospis musi dostarczać odpowiedniej ilości składników odżywczych, dzieci należy odchudzać powoli, tak by nie wystąpiła niedokrwistość, niedobory białka, problemy z dojrzewaniem płciowym czy zaburzenia koncentracji. Kaloryczność przewlekłej diety odchudzającej powinien ustalić lekarz.

Pomocne rady:

1. Wyeliminuj jedzenie typu "fast-food" i siedzenie godzinami przed telewizorem.
2. Ogranicz tłuste i słodkie pożywienie. Po prostu go nie kupuj.
3. Dbaj o systematyczne posiłki, 4-5 dziennie.
4. Ucz dziecko zasad prawidłowego odżywiania dostosowując wiedzę do wieku dziecka.
5. Sam jedz prawidłowo-rodzice są ważnym wzorem dla dziecka, dziecko powinno jeść wspólnie z
rodzicami podobne posiłki, nie może być na osobnej, drastycznej diecie.
6. Powoli zwiększ aktywność fizyczną dziecka, wybierając sporty, które lubi.
7. Towarzysz dziecku w trakcie posiłku i przy uprawianiu sportu.
8. Dbaj o to, by dietetyczne posiłki były ładne, kolorowe i smaczne.
9. Nie kupuj słodyczy "na drogę" do przedszkola.
10. Zawsze przygotowuj zdrowe, smaczne posiłki do szkoły, zamiast dawać pieniądze na jedzenie.
11. Rodzinne wypady do restauracji zastąp spacerem, wyprawą na basen czy na rower.
12. Nie krytykuj wyglądu dziecka - przyczynisz się do nie akceptacji wyglądu, psychogennych zaburzeń
odżywiania w przyszłości.